Published Saturday , on 21 January 2017, 13:09:00 by Christophe Hitayezu

Nk’uko bitangazwa na bamwe mu baganga b’amatungo, ubumenyi n’ubuke bw’abaveterineri batera intanga biracyateza icyuho muri uyu mwuga, gusa inzego zibishinzwe zatangiye ibikorwa bigamije guhangana n’iki kibazo mu rwego rwo gufasha aborozi kongera umusaruro ukomoka ku bworozi bw’Inka.

Ibi byongeye kugaragazwa kuri uyu wa Gatandatu tariki 21 Mutarama, ubwo uruganga rw’abaveterineri mu Rwanda rwasozaga amahugurwa y’abarimu 10 basanzwe bakora akazi ko guhugura bagenzi babo gutera inka intanga mu buryo bugezweho.

Mu rwego rwo kongerera abaveterineri ubumenyi, urugaga rwabo mu Rwanda rwashyize ingufu mu kubahugura ku gutera inka intanga dore ko byo batabyiga bihagije mu mashuri abenshi muri bo bize. Aba barimu, n’abandi bazakomeza kungurwa ubumenyi, bitezweho kuzahugura benshi bashoboka, ni nyuma y’abagera ku 102 basoje amahugurwa ku wa Gatanu tariki 23 Ukuboza 2016, ubu bari gutanga izi serivisi nk’abikorera hirya no hino mu gihugu.

Jacques Ndagijimana, umwe muri aba bahuguriwe kuzahugura abandi, avuga ko serivisi zo gutera intanga zikiri nke mu borozi, agira ati "Ikibazo aborozi bafite ni ukwegerezwa serivisi, ngo igihe bashakiye gutera intanga babibonere igihe, kuko abahari ni bake. Gahunda ihari ni uko muri buri murenge habamo nibura abaveterineri babiri bikorera biyongera kuri bamwe ba Leta basanzwe, gusa ibyiza ni uko baba benshi kurushaho".

Bwana Ndagijimana akomeza agira ati "Aha twahahuriye duturutse mu turere dutandukanye mu gihugu, dufite inshingano zo kwigisha benshi bashoboka ku buryo mu kwezi kwa Kamena uyu mwaka tuzaba tumaze kwigisha abantu nibura magana abiri.
Ubu nta shuri ryigisha gutera intanga ririho, hari amashuri yigisha ubuvuzi bw’amatungo, babyiga mu masomo asanzwe, kugeza ubu ni RAB yari ifite inshingano zo kwigisha abantu gutera intanga. Turifuza ko hajyaho ishuri ryihari ryigisha abaveterineri guteri intanga, ubu umuveterineri wese ntabwo azi gutera intanga, niyo mpamvu abasenateri bagiye i Rusizi babona umuveterineri utazi guteri intanga bikabatangaza, mu by’ukuri gutera intanga ni ikiyongera ku masomo yandi umuveterineri aba yarahawe mu ishuri".

Dr. Rusanganwa Francois Xavier uhagarariye urugaga rw’abagaga b’amatungo mu Rwanda, nawe avuga ko abaveterineri bakiri bake kandi n’abahari hari abatanga serivisi itanoze, yagize ati "Nibyo koko abaveterineri baracyari bacye ariko baragenda biyongera mu mirenge, gusa siko bose bazi gutera intanga, niyo mpamvu tugenda duhugura aba barimu ngo babigishe babatoze n’imikorere myiza kuko nayo ntayo bari bafite".

Ku kibazo cy’abifuza ishuri ryihari ku gutera intanga, Dr. Rusanganwa avuga ko kugeza ubu hagitangwa gusa amahugurwa asanzwe, ariko ko Leta nibona ari ngombwa ko rijyaho hakaboneka abaveterineri benshi izarishyiraho, yizeza kandi ko urugaga ahagarariye ruzakomeza gukora ubuvugizi kuri iyi ngingo. 
Ku bya bamwe mu baveterineri bahenda aborozi muri serivisi zo gutera intanga, Dr. Rusanganwa avuga ko bitarenze ukwezi gutaha minisiteri y’ubuhinzi n’ubworozi izasohora amabwiriza arimo igiciro ntarengwa cy’iyi serivisi, gusa ngo n’ubu aya mabwiriza atarasohoka, ikiguzi cyo gutererwa intanga inka ntaho gikwiye kurenza amafaranga y’u Rwanda ibihumbi bitanu.

Christophe Hitayezu